De Mening 1

De Standaard vroeg me om één week lang elke avond een mening neer te pennen over een actueel onderwerp. Dag 1: Slaap is niet voor sukkels.

Ik ben blij dat er verontwaardiging is over het absurde werkschema van sommige ambulanciers. Want los van alle arbeidswetten zie ik in mijn omgeving vooral het omgekeerde gebeuren: zij die weinig slapen, worden als helden onthaald. Politici met een nachtrust van amper vier uur, managers die om drie uur ’s nachts nog mailen of onderzoekers die veertien uur in het labo blijven experimenteren. Naar hen moeten we opkijken, aan hen moeten we ons spiegelen. Zever.

In elk boek over productiviteit, efficiëntie of hersenwerking staat hetzelfde: minder slapen is het domste wat je kunt doen. Het vermindert je creativiteit, je concentratie, je vermogen om moeilijke beslissingen te nemen en om het grotere plaatje te zien. En toch beschadigen erg veel ambitieuze mensen zichzelf door te weinig te slapen. Slaap is niet voor sukkels, het is ons allergrootste goed. En we dragen er geen zorg voor.

Elke nachtbraker voert aan dat hij minder slaap nodig heeft dan de gemiddelde mens. Dat zou kunnen. Een uurtje. Of twee misschien. Maar niemand functioneert optimaal met vier of vijf uur slaap per nacht. Zeker geen maanden of jaren aan een stuk. Het percentage mensen die gezond kunnen leven met zes uur slaap, zou minder dan 3 procent bedragen. Velen raken gewend – of verslaafd – aan het gevoel van continue oververmoeidheid. En beseffen niet dat ze onderpresteren. Ik spreek uit ervaring. En natuurlijk moeten uitzonderingen kunnen. Hier en daar een deadline of een noodgeval. Maar die hele #teamnosleep-cultuur is schadelijk.

Want slaap is geen tijdverspilling, en zeker niet de grootste vijand van succes. Slaap is noodzakelijk om ons brein te laten herstellen, complexe informatie te laten verwerken en nieuwe verbanden te laten leggen. Nemen advocaten, zorgverstrekkers en politici in vermoeide toestand wel de juiste beslissingen voor ons? Ik wil geen chirurg aan mijn lijf die gemiddeld vijf uur slaapt. Ik wil iemand in topconditie die uitgerust juiste beslissingen kan nemen. Geen ambulancier die al twee dagen zijn bed niet heeft gezien. Die levens moet redden, terwijl hij door rode lichten rijdt.

Wie de vrijheid heeft om min of meer een eigen slaap- en werkritme te bepalen, moet slimmer zijn dan de rest, en slapen. Durf te slapen. Maak meer keuzes ten voordele van slaap. En lees je erover in. Wie die keuzes voor anderen moet maken, moet hetzelfde doen. Slaap eerst zelf bij en beslis dan om ambulanciers geen shifts van 24 uur meer te laten draaien. Met een uitgerust brein vind je het geld dat daarvoor nodig is vast wel ergens anders.